Armand de Lauwere
Op 1 maart 2026 werd in Belfeld een blijvend eerbetoon gebracht aan Armand de Lauwere. Aan de zijde van Den Leijgraeve werd het Armand de Lauwerepad officieel onthuld. Bij zijn voormalige woning aan de Julianastraat 10 ( heden: Koninginneplein 15) werd daarnaast een struikelsteen geplaatst, als tastbare herinnering aan zijn leven en zijn moed. De Heemkundevereniging Maas- en Swalmdal verzorgde, met ondersteuning van Den Leijgraeve, in het kader van 700 jaar Belfeld, de invulling van deze herdenkingsdag. Met respect en betrokkenheid werd stilgestaan bij de persoon Armand de Lauwere en bij de waarden waarvoor hij stond.
Gedicht — gebaseerd op Liberté van Paul Éluard (1895–1952)
J’écris ton nom — Ik schrijf je naam
Hier, bij deze kleine steen,
ligt uw naam in het licht.
Ik sta stil en denk aan u,
aan uw moed, uw stille plicht.
U was een mens van zachte woorden,
maar met een hart dat groot kon zijn.
U hielp anderen in het donker,
u bracht hen hoop, u droeg hun pijn.
De wereld was toen vol van angst,
maar u bleef rechtop staan.
U koos voor goed, voor menselijkheid,
ook als dat moeilijk was te gaan.
Ik zie de steen, zo klein en rond,
maar in mijn hoofd wordt hij heel groot.
Hij vertelt van kracht en liefde,
van uw leven, van uw lot.
Vandaag spreek ik uw naam met eer,
zachtjes, zodat hij verder leeft.
In elke stap die ik hier zet,
in elke adem die ik geef. En daarom zeg ik nu heel zacht,
met respect en met mijn hele wezen:
Ik schrijf uw naam — J’écris ton nom,
J’écris ton nom in deze steen.
Het levensverhaal van Armand de Lauwere
Armand de Lauwere, geboren in 1906 in Venlo, leidde na zijn periode als vermaard voetballer bij VVV Venlo, een ogenschijnlijk eenvoudig leven: boekhouder bij een greswarenfabriek in Belfeld, echtgenoot en vader van vier kinderen, van wie drie doof waren. Zijn vrouw Maria Peters kwam uit het Duitse Viersen. Maar achter die bescheiden façade schuilde een man met principes. Tijdens de bezetting bood hij hulp aan onder andere Franse vluchtelingen, mannen op zoek naar vrijheid en hielp hij hen via de Maas verder op weg. Zijn daad werd door de Duitse bezetter bestempeld als Feindbegünstigung, hulp aan de vijand. Hij werd veroordeeld tot twee jaar tuchthuis in Siegburg. Maar ook na het uitzitten van zijn straf volgde geen vrijheid. Hij werd overgebracht naar kamp Sachsenhausen en uiteindelijk naar Buchenwald, waar hij op 2 maart 1945 overleed; precies op de dag dat de regio en zijn geboortestad Venlo werd bevrijd.
Terwijl in maart 1945 in Limburg de bevrijdingsvlaggen wapperen, sterft honderden kilometers verderop boekhouder Armand de Lauwere een stille dood in concentratiekamp Buchenwald. Op papier: longontsteking. In werkelijkheid: het gevolg van uitputting, mishandeling en mensonterende omstandigheden. Zijn naam verdwijnt die dag van de kampadministratie, een van de duizenden die het niet overleefden.
Het lot van Armand de Lauwere staat symbool voor de harde realiteit van het Derde Rijk. Een gewone man, die eenvoudigweg koos voor menselijkheid, werd slachtoffer van een nietsontziend systeem. Zijn verhaal verdient blijvende herinnering, niet alleen als tragisch voorbeeld, maar als stille hulde aan morele moed.
Bron: Marcel Dings, Jaarboek 2015, Armand de Lauwere, blz 118
Bron: Jan Brauer, Jaarboek 2025, Wie komt er terug uit het derde rijk? blz 84